Praktyka edukacji przez budowanie połączeń

Republika Drzew to program mentorski dla osób artystycznych, twórczych i praktyków kultury, którzy nie mieszczą się w istniejących modelach instytucjonalnego wsparcia. Funkcjonujące systemy są za wąskie, za bardzo scentralizowane, zbyt zależne od sztywnych kategorii, które wykluczają i ograniczają żywe istoty, pozbawiając je wolności, możliwości zmian, popełniania błędów, poszukiwania, a także bezruchu, przerwy, odpoczynku.

W Republice Drzew staramy się stworzyć warunki, w których wiedza jest praktyką zbudowaną na doświadczeniu życia w procesie podlegającym ciągłym zmianom - w przestrzeni emocjonalnej, mentalnej, w środowisku zewnętrznym, w świecie więcej niż ludzkim, gdzie może krążyć swobodnie między ciałami. Taka forma edukacji przez połączenie polega na szukaniu odpowiedzi na bieżące potrzeby zmian/adaptacji poprzez uważną obserwację, intuicję, analizę i dialog.

Sieci wsparcia, które tutaj tkamy, nie są rządzone przez zasady instytucji. Regulują je natomiast stale aktualizujące się potrzeby konkretnych osób, sytuacji, warunków ekologicznych, społecznych i geopolitycznych. Kierunki i rozwiązania wskazuje nam las - słuchamy uważnie siebie nawzajem, w najbliższym otoczeniu, dostrajając swój "instrument" - ciało - do jak najbardziej czułego przepływu informacji. Ekosystem jest naszym nauczycielem, przewodnikiem, przyjacielem i punktem oparcia. Wspólnie postaramy się zrozumieć i odwzorować jego "zasady" w naszym życiu relacyjnym i społecznym.

Building connections, not transferring knowledge

Republic of Trees is a mentoring program for artists, creative practitioners, and cultural workers who don't fit into existing models of institutional support. The systems in place are too narrow, too centralised, too dependent on rigid categories that exclude and constrain living beings - stripping them of freedom, the possibility of change, of making mistakes, of searching, and also of stillness, pause, rest.

In Republic of Trees we try to create conditions in which knowledge is a practice built on the experience of living through constant change - in emotional and mental space, in the external environment, in the more-than-human world - where it can move freely between bodies. This form of education through connection means searching for answers to current needs for change and adaptation through careful observation, intuition, analysis, and dialogue.

The support networks we weave here are not governed by institutional rules. They are regulated by the constantly shifting needs of specific people, situations, ecological, social, and geopolitical conditions. The forest shows us directions and solutions - we listen carefully to each other and to our immediate surroundings, tuning our "instrument" - the body - to the most precise possible flow of information. The ecosystem is our teacher, guide, friend, and point of support. We try to understand and mirror its "principles" in our relational and social lives.

Kiedy drzewo zostaje zranione przez piorun, cięcie, przez chorobę - nie usuwa uszkodzenia, lecz stopniowo obrasta je nową tkanką. W miejscu rany tworzy się kora, a blizna staje się częścią struktury pnia. W starym lesie najbardziej poranione (doświadczone) drzewa są często najbardziej odporne.

Republika Drzew jest dla ludzi, którzy noszą blizny. Nie tylko tych, mających trudności za sobą i gotowych iść dalej (chociaż takich również zapraszamy), ale przede wszystkim tych, którzy są w środku zmiany albo dopiero z niej wychodzą i chcą użyć tego doświadczenia jako materiału, z którego wyrośnie coś nowego. Są też gotowi podzielić się swoją historią.

Zjazdy oraz spotkania online są przestrzenią, w której mentorki i uczestnicy przynoszą swoje praktyki, doświadczenia i pytania na równych prawach wymiany horyzontalnej. Podczas zjazdów pracujemy w terenie i w grupie, z tym, co przynosi konkretna pora roku i konkretne miejsce. Towarzyszą nam osoby głęboko osadzone lokalnie; zielarki, aktywiści, osoby pracujące z ciałem i głosem, badacze i badaczki. Nie zależy nam na tym, żeby coś wyprodukować, ale żeby zobaczyć swoją pracę i siebie inaczej, połączyć się z ekosystemem lasu, własnym głosem, ciałem i rytmem, zmienić perspektywę i "odżywić się" wewnętrznie. Podczas spotkań online tworzymy regularną sieć wsparcia, w której możesz uzyskiwać konkretny feedback dotyczący swojej pracy, możliwości dalszego rozwoju, rozwiązywania problemów, wątpliwości, a także wymiany międzypokoleniowej/międzyśrodowiskowej w bezpiecznym kontekście.

When a tree is wounded by lightning, by a cut, by disease - it doesn't remove the damage, but gradually grows new tissue around it. New bark forms at the wound site, and the scar becomes part of the trunk's structure. In old-growth forest, the most scarred trees are often the most resilient.

Republic of Trees is for people who carry scars. Not only those who have already come through difficulty and are ready to move forward (though we welcome them too) - but above all those who are in the middle of change, or just emerging from it, and want to use that experience as the material from which something new grows. And who are ready to share their story.

The gatherings and online sessions are a space in which mentors and participants bring their practices, experiences, and questions on equal terms of horizontal exchange. During the gatherings we work in the landscape and within the group, with what each specific season and place brings. We are accompanied by people deeply rooted locally — herbalists, activists, people working with the body and voice, researchers. We are not focused on producing something, but on seeing our work and ourselves differently, connecting with the forest ecosystem, our own voice, body, and rhythm, shifting perspective and nourishing ourselves from within. During the online sessions we build a regular support network where you can receive concrete feedback on your work, explore possibilities for further development, work through problems and doubts, and engage in intergenerational and cross-community exchange in a safe context.

Puszcza Białowieska

To wyjątkowe miejsce, w którym zbiegają się wszystkie główne kryzysy naszych czasów. Zmilitaryzowana granica, mur przecinający ekosystemy, migracje ludzi i zwierząt tymi samymi korytarzami. Przemoc państwowa i polityka ochrony środowiska w bezpośrednim konflikcie. Chronione gatunki, które muszą współegzystować z ludzkim dyskursem. Jest to ostatni zachodni skraj Europy, tygiel kultur, punktów widzenia, perspektyw i doświadczeń. Oaza bioróżnorodności i dzikości.

Ten las rozwijał przez tysiące lat inteligencję połączeń: sieci korzeniowe dzielące zasoby, starsze drzewa karmiące młodsze, umierające drzewa stające się siedliskiem dla nowych, sieci grzybni; tutaj w każdej chwili mają miejsce skomplikowane formy kolaboracji - symbioza, mutualizm, komensalizm. Las nie rozwiązuje swoich sprzeczności poprzez wykluczenie i oddzielenie, lecz przez szukanie nowych połączeń, adaptację i odnowę w swoim rytmie.

Tego właśnie uczymy się od Puszczy Białowieskiej. Ta forma nauki ma swoje źródła w biomimetyce, jednak rozszerzamy jej klasyczne rozumienie (naśladowanie natury w kontekście dizajnu, technologii, projektowania) do ludzkich infrastruktur relacyjnych i społecznych. Korzystamy z języka sztuki oraz autorskiej metodologii Forest Syntax - czyli "gramatyki" lasu naturalnego w formie opowieści ekologicznej. Jest to praktyka narracji, w której punktem odniesienia jest ekosystem i nasze w nim miejsce. Metoda ta ma bardzo długą tradycję w formie legend, mitów, pieśni i opowieści oralnej, przekazywaną przez pokolenia w konkretnych kulturach. Taka zmiana punktu odniesienia do własnych i cudzych doświadczeń, umieszczenie ich w szerszym i bardziej uniwersalnym kontekście, również pozaludzkim, pobudza w nas poczucie przynależności do świata, natury, jej cyklów, niwelując poczucie izolacji i samotności, jednocześnie aktywizując empatię i wyobraźnię.

Białowieża Forest

It is an exceptional place where all the major crises of our time converge in a single ecosystem. A militarised border, a wall cutting through ecosystems, human and animal migration through the same corridors. State violence and environmental protection policy in direct conflict. Protected species forced to coexist with human discourse. It is the last western edge of Europe, a melting pot of cultures, viewpoints, perspectives, and experiences. An oasis of biodiversity and wildness.

This forest developed over thousands of years an intelligence of connections: root networks sharing resources, older trees feeding younger ones, dying trees becoming habitat for what comes next, fungal networks — here, complex forms of collaboration are happening at every moment: symbiosis, mutualism, commensalism. The forest doesn't resolve its contradictions through exclusion and separation, but through seeking new connections, adaptation, and renewal at its own pace.

This is what we are learning from Białowieża. This form of learning has its roots in biomimicry, but we expand its classical understanding (imitating nature in design and technology) to human relational and social infrastructures. We work with the language of art and an original methodology called Forest Syntax - the "grammar" of the natural forest in the form of ecological narrative. It is a practice of narrative in which the ecosystem and our place within it becomes the point of reference. This method has a very long tradition in the form of legends, myths, songs, and oral storytelling, passed down through generations in specific cultures. This shift in the frame of reference for one's own and others' experiences, placing them in a wider and more universal context - including the non-human - awakens in us a sense of belonging to the world, to nature, to its cycles, dissolving the sense of isolation and loneliness, while at the same time activating empathy and imagination.

Szukamy ludzi, którzy nie mieszczą się w żadnej kategorii

Szukamy artystów/artystek, animatorów/animatorek, edukatorów/edukatorek, aktywistów/aktywistek, badaczy/badaczek i praktyków/praktyczek interdyscyplinarnych, którzy doświadczyli lub doświadczają kryzysów; twórczych, życiowych, zdrowotnych, politycznych, ekonomicznych i chcą używać tych doświadczeń jako materiału do dalszej pracy.

Szukamy ludzi, którzy szukają swojego plemienia. Innych, z którymi można współpracować, wzajemnie się wspierać i tworzyć coś poza scentralizowanym systemem, według własnych potrzeb i zasad.

Szczególnie zapraszamy osoby z małych miejscowości i obszarów wiejskich, z terenów przygranicznych i peryferyjnych, osoby z niepełnosprawnościami lub ograniczeniami zdrowotnymi, migrantki i uchodźców, osoby należące do mniejszości kulturowych i etnicznych oraz osoby powracające do praktyki twórczej po przerwie. Wiek nie ma znaczenia.

Jak to działa?

Projekt rozpisany jest na dwa moduły:

Udział w obu modułach jest bezpłatny - zakwaterowanie i podstawowe wyżywienie zapewnione. Dojazd we własnym zakresie.

W szczególności zachęcamy do aplikowania osoby z obszarów przygranicznych - Podlasia, Suwalszczyzny, Polesia.

We are looking for people who don't fit any category

We are looking for artists, animators, educators, activists, researchers, and interdisciplinary practitioners who have experienced or are experiencing crises - creative, personal, health-related, political, economic - and who want to use those experiences as material for further work.

We are looking for people who are looking for their tribe. Others to collaborate with, support each other, and build something outside the centralised system according to their own needs and rules.

We especially welcome people from small towns and rural areas, border and peripheral regions, people with disabilities or health limitations, migrants and refugees, people belonging to cultural and ethnic minorities, and people returning to creative practice after a break. Age doesn't matter.

How does it work?

The project runs across two modules:

Participation in both modules is free - accommodation and basic meals provided. Travel at your own expense.

We especially encourage applications from people in border regions - Podlasie, Suwalszczyzna, Polesie.

Konstelacja wsparcia i przewodnictwa

Mentorki Republiki Drzew to praktyczki, które same przekraczały różne progi - fizyczne, twórcze, polityczne, relacyjne. Każda z nich jest tłumaczką między światami. Razem tworzą konstelację sposobów czytania świata.

A constellation of support and guidance

The mentors of Republic of Trees are practitioners who have themselves crossed many thresholds - physical, creative, political, relational. Each of them is a translator between worlds. Together they form a constellation of ways of reading the world.

Cztery pory roku, dwa tory

Pory roku są u nas programem nauczania.

Four seasons, two tracks

The seasons are our curriculum.

Napisz do nas

Republika Drzew to projekt Fundacji Kultura Kresu, realizowany przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Edukacja kulturalna 2026.

Get in touch

Republic of Trees is a project of Fundacja Kultura Kresu, realised with support from the Ministry of Culture and National Heritage as part of the Edukacja kulturalna 2026 program.